यात्रा मुक्तिनाथसम्म

 समयले ८१ सालकाे साउन ८ गते  थियाे । खासमा तेस्ताे कुनै कार्यक्रमकाे सेड्युल वनेकाे  थिएन् ।  विद्यालय विदा भएकाे समय तर माैसम भने जुनसुकै वेला पनि पानी पर्न सक्ने । तरपनि जहा कार्यक्रम वन्छ त्यहा न त माैसमले राेक्दाेरहेछ  न त अन्य अवस्थाले । यसैले त भनिन्छ जहा इच्छा त्यहा उपाय । साेहि अनुसार हाम्राे यात्रा विना याेजना शुरू हुदै  थियाे । यात्रामा फरक अनुभव र मुस्ता मुक्तिनाथसम्मकाे सम्झनलायक छ।

अनायसै वनेकाे यात्रा  विहानकाे खाना पश्चात हल्का पानीकाे स्वागत सगै १०३० वजे दमकडावाट कविराज ढु‌गाना प्रजु ढु‌गाना धनपति गैरे काशिका गैरे दिनेश वस्याल र लक्ष्मि वस्याल काे समुह माेटरसाइकलकाे यात्रामा पाेखरासम्म जाने भनि अगाडी वढ्याे । समय यात्रा अनुकूल कत्ति पनि  थिएन तरपनि यात्रीहरु आफ्नै सुरमा रमाइलाे गर्दै अगाडी वढ्दै गयाे । हाम्राे सुरूवाती सम्झाैता वमाेजिम आर्यभन्जाङ्सम्मकाे यात्रासम्म पानी पर्याे भने फिर्ता हुने अन्यथा अगाडी वढ्ने याेजना मुताविक यात्रा अगाडी वढ्याे । माँडिफाँटलाइ पिठ्युमा राखेर  विहानी सत्रकाे घामस‌गै साइनाे लगाएर आर्यभन्जाङ्लाइ साछी राखि यात्रालाइ मनाेरम वनाउने अठाेट गरियाे । 

ON THE WAY TO AARYABHANJANG BY THE SIDE OF MADI PHANT

माेटरसाइकलकाे यात्रा वर्षाकाे समय अनि हाम्राे गन्तव्य । अचम्मकाे तालमेल थियाे । हामी आत्मरती मै भए पनि रमाएका थियाै‌ । एकातिर अग्ला अग्ला पहाड हरियाली ज‌गल कताकतै पानीले विगारेकाे वाटाे । हामी यसैमा त आनन्दित थियाैँ । खाेलाकाे कलकल आवाज हावाकाे सुसेली अनि माेटरसाइकलकाे एकाेहाेराै कर्कस आवाज हाम्राे गन्तव्यका साछी थिए अनि हाम्रा लागि अनन्य मित्र । प्रकृति धेरैका लागि असल सारथि हाे । हामी कसरी विर्सन सक्छाै । 

हामी करीव आधा घण्टाकाे यात्रा पश्चात राम्दीकाे शेरा वजारमा राेकियाै । वजार सानाे थिए तर आतित्थता मिठाे थियाे। हामीले त्यहा भुइकटहर र नासपाती वनाएर खायाै‌ । याे व्यवस्थापन गर्दै हुनुहुन्थ्याे हाम्रै विद्यालयकाे अभिभावकले । करिव आधा घण्टाकाे वसाइ पछी हामी अगाडी वढ्याै । वाटाेमा वस्न लायक ठाउ देख्याे की हाम्राे टाेली राेकीहाल्थाे र प्रकृतिस‌ग भलाकुसरी गर्दै यसैकाे प्रस‌शा गर्थाै हाम्राे यात्रालाइ आधा सजिलाे वनाएकाे थियाे याे समयले । जहाँसुकै हरियाली अनि हामीलाइ चुनाैति दिदै उभिएका चुचराहरू हाम्रा अनाैठा सारथी थिए। 

ON THE LAP OF BHALUPAHAD

VIRAL BRIDGE

हामी यात्री नै थियाे त्यसैले जे अनाैठाे फरक पाउथ्याै‍‌ त्याे हाम्रालागि विश्रामस्थल वन्थ्याे । यसैक्रममा हामी भाइरल पुल भनेर चिनिने स्याङ्जाकाे झाेलुङ्गे पुल हाम्राे विश्रामस्थल वन्याे । झाेलुङ्गे पुललाइ फाेटाेमा कैद गर्दै हामी वारपार गर्याै । दिनेश सर र लक्ष्मी म्याडमले घरमा वनाएकाे चना हाम्रा लागि नास्ता भयाे भने ज‌गलकाे आँप हाम्रा लागि स्वादिष्ट भाेजन वन्याे । त्याे क्षण हाम्राे लागि कुनै वनभाेजभन्दा कम थिएन ।

दिउसाेकाे करीव ४ वजेकाे थियाे । हामी विश्वकै अग्लाे र ठुलाे बुद्दकाे मुर्ती रहेकाे पुम्दि डाडा हाम्रालागि फरक गन्तव्य मानेकाे थियाै‌ । मेराे लागि याे पटक पटक कै यात्रा थियाे भने साथिहरुकाे पहिलाे आगमन थियाे  । वहाँहरुकाे यात्राले भनिरहेकाे थियाे  सुन्दर पाेखरा काे माथमा रहेकाे याे शिवमुर्ति प्रेरणाकाे स्राेत वनेकाे थियाे । सगसँगै याे स्थान जहावाट पाेखरालाइ नियाल्दा जुन हाम्रा नयनका लागि चयन मिलेकाे थियाे त्याे वर्णनयाेग्य नै थियाे । छाती चिरीएर गएकाे सेती नदि काखमा रहेका अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलले गुनासाे गरिरहे जस्ताे लाग्छ किनभने प्रयाेगविहिन वनेकाे याे विमानसेथल नेपालीलाइ थप रिण वढ्याउने वाहेक अरुकेही भएन । 

IN THE FRONT OF SHIV STATUE

शान्त मनाेरम वातावरणमा वनेकाे शिव मुर्तीवाट हामीले हिमाललाइ नियाल्न खाेज्याै‌। खाेज्दै जादा हामीले देखेकाे अन्नपुर्‌ण माछापुच्छ्रे धवलागिरी अहा कति सुन्दर थिए । हामीले प्रकृतिलाइ खाेतल्दै थियाै‌ तर समयले हामीलाइ ठेगान लगाउदै थियाै । त्यसैले हामीले याे स्थानलाइ अव छाेड्नुपर्ने भयाे अत हामी सिधै पाेखरा तर्फ हानियाै‌ । हामीलाइ याे साउन महिनाकाे फेवाकाे आरति पनि हेर्नु थियाे त्यसैले हामी वासकाे व्यवस्था गरि त्यतातर्फ लाग्याै‌ । हामी करिव ७ ३० वजे फेवातालकाे आरतिमा थियाै‌ । विडम्वना आरतिमा नाच्ने रहर रहर नै रह्याे ।

हाम्रा यात्राकाे दाेस्राे दिन पाेखराकाे फेवातालमा रहेकाे वाराही मन्दिर दर्शन गर्याै । हामी यात्रामा थियाै‌ नै सगसगै नया अनुभव सगाल्न पनि थियाै‌ । पाेखराकाे सराङ्काेटमा हुने उडान स्पाेर्ट हाम्रालागि अर्काे आकर्षण थियाे । त्यसैले हामी प्याराग्यालाइडिङ् वाट पाेखरा हेर्न हामी सारै लालायित थियाै‌ । करीव दश वजे हामी सराङ्काेट डाडातर्फ लाग्याै‌ । याे यात्रासगै हामीलाइ समय समयमा हाम्राे अनुमानित उडान रमाइलाे र सुरक्षित गराउने पाइलटकाे थ्रिलिङ् र क्युरियाेसिटिले उडान थप राेमान्चित वनाउन सकिन्छ  भन्ने भनाइ हाम्राे लागि थप प्रेरणा वनेकाे थियाे।

हाम्राे लामाे पर्खाइपछिकाे प्याराग्यालाइडिङ् कस्ताे हाेला भने उत्सुकता र खतराका स‌भावनाले हामीलाइ घरिघरि विचलित वनाएकाे थियाे । हामी हेर्दै पनि थियाै‌ र सिक्दै पनि थियाे कसरी टेक अफ गर्ने भनेर हामीलाइ सहयाेग गर्दै हुनुहन्थ्याे हाम्रा उडानसमुहका पाइलट । हाम्राे टिमका सवैजना उड्नका लागि उत्साहित थियाै‌ । जव हामी जमिन छाेड्नै क्रममा थियाै‍ त्याे अनुभूति हाम्रा लागि अद्बितिय नै थियाे तर त्याे भन्दा वढी डर थियाे हामीमा । जव म हुम गुरुङस‌ग उडानमा थिए वहाकाे निर्देशनले घरिघरि तर्साउथ्याे भने घरि उम‌ग थप्थ्याे तर जे भए पनि उडान सुरु भयाे । केही समयमा हामी आकाशमा थियाै निलाे आकाशमा हावास‌ग कावा खादै गर्दा पाेखरा जस्ताे देखिन्थ्याे हाम्रा लागि अनाैठाे थियाे र अवर्णनिय थियाे जव खुल्ला आकाशमा ज‌गलमाथि हामी थियाै‌ । खेतमा काम गर्दै खेताला साना कमिला जस्ताे देखिन्थाे भने पाेखरा वजार त कन्क्रिटकाे सहर जस्ताे । अर्काेतिर अग्ला अग्ला पहाड अनि काखमा रहेकाे पाेखरा र एउटा कुना सुसाइरहेकाे फेवामा मिसिएकाे खाेला हाम्रा लागि आकर्षण वनेका थिए । हामी उडानमा नै थियाे अचानक हाम्राे उडानलाइ चुनाैति दिदै थियाे वादल र वर्षाकाे तयारी गर्दै थियाे अत हाम्रा यात्रा यि वादलु र वर्षास‌ग सापटि लिएर केही समय छ्याेट्यायर हामी अवतरण तर्फ लाग्याै‌ । याे सुन्दर र अवर्णनिय यात्रा र उडान हाम्रालागि जिवनस्मरणिय यादगार वनेकाे छ। झाेलुङ्गे पुलकाे यात्रामा समेत तर्सने म आकाशमा विना सुरक्षाकवच र खुल्ला तरिकाले उड्नु मेराे लागि जतिवेला पनि मन तरङ्गित हुने घटना थियाे ।

हामी यात्री नै थियाे । विद्यालय केहि समयका लागि वर्षे विदामा थियाे तरपनि हाम्रासाथहरुमा भिन्नता आयाे । आफ्नाे व्यक्तिगत जिवनकाे व्यस्तताका कारण धनपति सर र काशिका म्याडम यात्रा छाेट्याउन थाल्नुभयाे भने हामी हाेइन वाग्लुङ् कालिका सम्म पुग्ने याेजना वनायाै । साँझकाे ४ वजेकाे थियाे हामी अवकाे गन्तव्य वाग्लङ् वनाउदै अगाडी वढ्यायाै ‍। हामी जादै गर्दा हामिले देखेकाे डाँडापाखा सदा भन्दा भिन्न थिए । प्रत्येक ठाउ हाम्रा लागि नया वन्दै थिए भने वेलुकाकाे हावा र चिसाेस‌ग साउति मार्दै हामी लुम्ले कुस्मा हुदै वाग्लुङ् पुग्याै‌ । यतिवेल करिव करिव छ वज्न आटेकाे थियाे भने हामीलाइ हाम्राे गन्तव्य परिवर्तन गर्ने अवसर पनि मिलेकाे थियाे । हामी वाग्लुङ् वजार नपुगि वेनि म्याग्दि तर्फ हानियाै । र त्याे रात म्याग्दीकाे डाँफे हाेटेल हामी घर वन्न पुग्याे । हामी केहि समय ताताेपानीसम्मकाे वाटाेकाे निरीक्षण र अवलाेकन गर्न थाल्याे र भाेलिकाे यात्राकाे छलफलमा लाग्याै । विहानै दिनेश सरकाे फाेन घण्टीले झस्काएकाे हामीलाइ ताताेपानीकाे यात्राका लागि सहज गराइदियाे ।समय अनुकूल थियाे । वाटाे ठिकै थियाे। हामीलाइ यस्ता पक्षले उत्साहित गराएकाे थियाे । यद्यपि हामी करि ७ वजेदेखि १० ३० वजेसम्म वाटाे सरसफाइ नियाल्दै वसिरह्यै । त्यसपश्चात हामी अगाडि वढ्याै । हाम्राे तिर कहि निकै कठिन थियाे भने कतै सहज नै थियाे । रुप्से झरना वाढिले हाेला राताे कलरमा देखिन्थ्याे र विशाल खाेला जस्ताे । प्रकृति हाम्रा आखामा कैद हेदै थियाे भने विभिन्न स्थान चाहि क्यामेरा केद गर्दै थियाे । समय समयमा धनपति सर म्याडमकाे अनुपस्थितिले खल्लाे वनाइरहेकाे थियाे हाम्राे यात्रा । हामी दाना घासा मार्फा हुदै जाेमसाेम पुग्याै हामी यतिवेला निकै भाेकाएका थियाै भनै म भने पेटकाे अस्वस्थतासगै जुझ्दै थिए । हामी कालिगण्डकीकाे किनारामा रहेकाे पवित्र तिर्थस्थल कागवेनी केहि वर्ष भन्दा भिन्न देख्दा मन खिन्न भयाे । गएकाे वर्ष वाढीका कारण कागवेनीलाइ तहसनहस वनाएकाे रहेछ । दिउसाेकाे करिव २ वजे मुक्तिनाथकाे पवित्र मन्दिर परिसरमा हाम्रा यहासम्मका सम्पूर्ण दुख हराएकाे थियाे । याे अनकन्टार ठाउ नेपालकाे मरुभूमि भनेर चिनिने मुस्ताङमा वालुवाकाे थुप्राे र पहाड देख्दा उदेक लाग्दाे हाे । तरपनि यात्रा फरक ठाउमा फरक माैसममा गर्दा निश्चय नै हाम्रा लागि जतिपटक जादा पनि फरक रङमा भेटिएकाे महसुस भयाे । जव भारतिय तिर्थयात्रीहरु १०८ धारा किन्चित विचलित नभइ स्नान गर्दा हामीलाइ पनि त्याे हिउजस्ताे पानीमा नुवाउन प्रेरित गरेकाे थियाे । करिव दुइ घण्टाकाे मुक्तिनाथ दर्शन र पुजाकाे कर्म सक्दै हामी अगाडी वढ्न थाल्याै । 

हामी फर्कन सुरु गरेका थियाै सगसगै हामीले जादा छुटेका स्याउ वगान  जाेमसाेम एयरपाेर्ट मार्फा वजार घुम्दै फर्कदै थियाे । यात्रा त्यतिधेरै सम्झनलायक हुदैनथ्याे हाेला यदि वेला वेलामा हामीलाइ नभिझाउने गरि वर्षा नपरेकाे भए । हामीले दानाकाे गहिराइलाइ विश्वकाे सवभन्दा गहिराे गल्छी हाे भन्दैनथ्याै हाेला । वाटाेमा भाेटेहरुकाे मिठाे आतित्थता सायद छुट्थ्याे हाेला । सगसगै हिमाली च्याउ एप्रिकाेटकाे स्वाद कितावमा पढेकाे भरमा अनुमान गर्नुपर्थ्याे । याे सवै व्यवस्थापन त हल्का वर्षा नै गराइदिएकाे थियाे । नया वाटाे कालिगन्डकीका किनारा अग्ला अग्ला पहाड रातकाे समय । तरपनि हामी जवरजस्तिमै गयाै र ताताेपानीमै आएर वस्नै निधाे गर्याै जस मुताविक साझकाे करीव ८ वजे तातापानीमा आइपुगियाे । वास कता के कसरी हामी थकित । तरपनि ताताेपानिमा रहेका हाेटेल दि स्प्रिङ भिउ हाम्राे गुढ वन्याे र हामी त्यहि वस्याै । हामी वसेकाे स्थानका शानदार र खर्च अनुसार व्यवस्थापन हामीलाइ पायनाै ।

कालिकाे कलकल आवाजले हाम्रेा विहान नन्द्रा नै भङ्ग गराइदियाे त्याे सुसाइरहेकाे नदि अग्ला अग्ला पहाड विचित्रकाे छ प्रकृति । करिव १ घण्टा प्राकृतिक ताताेपानी डुवुल्की मार्याै र हाम्राे फिर्ती गन्तव्यकाे वारेमा वुझ्न थाल्याै र थाहा पायाै आजकाे यात्रा यात्राहिन हुनेछ । ताताेपानीकाे मिठाे खाना र लामेा वसाइ पछि करिव १२ वजे हामी ताताेपानि छाेड्याै । उच्च पहाडि क्षेत्रकाे भ्रमण अझ त्यसमा पनि वर्षा सिजन वल्ल अनुभूति भयाे । हामी पहिराेका एकातर्फ छाै‌ अर्कातर्फ समय र गन्तव्य । हामीलाइ समय कस्दै थियाे भने पानी परिरहेकाे थियाे । रातिकाे पानिका कारणले ठुलाे पहिराे ढु‌गासग आएर वाटाे वन्द भएकाे थियाै‍ । हजाराै जना तिर्थयात्रि  विचमा पहिराे नेपालकाे यात्रा । दिउसाे करिव १ वजे डाेजर जे सि वि व्रेकर आए र घनिभूतरुपमा वाटाेमा भएकाे ढुङ्गा फाेर्न थाल्याे । करिव ६ घण्टाकाे अनवरत प्रयास पछि वाटाे एकतर्फि खुल्याे । खुशिले दङ्ग भयाै‍ । वाटाे छाेट्टिने आशले कुद्न थाल्याै ऽ

कतै यात्रा जवरजस्ति वनिरहेकाे थियाे । भने कतै वुटवल भैरहवा भन्दा राम्राे वाटाकाे अनुभूव हाम्रालागि सुन्दर थिए । समय परिस्थिती अनुकूल हुदा त जसले पनि यात्रा गर्छ हामीले क्षेत्रकाे । प्रतिकूल समयमा हामीले गरेकाे कम सुन्दर थिएन् । अझ वढि हामी हाम्रै हिसावले मनमाैजिले गरेकाे यात्रा थियाे यसमा थप हामी समयका कत्तिपनि दासि थिएृनाै । यसैले हाम्राे यात्रा सुनमा सुगन्घ थियाे । 

हामी वाग्लुङकाे हाेटलमा त्याे रातलाइ विसाउने जमर्काे गर्दै थियाै । हाम्राे अर्काे ध्येय थियाे वाग्लुङ कालिका जहा हामी विहानै जानेछाै‌ र पुजामा सहभागि हुने छाै‌ । हामीले साेचेअनुरुप हामी वाग्लुङ कालिका दर्शन गरेर विहानकाे ६ वजे विहानकाे चिसाे स्याठसगै मितेरी लाउदै पाेखराकाे यात्रा गर्याै । करीव १ घण्टाकाे यात्रामा हामी सराङकाेटकाे पल्लाे छेउ नागडाडा आइपुगियाे र  विहानी समयकाे सुर्यले पाेखरालाइ नियाल्दै गर्दा हामीपनि त्यहि पछ्याैरीमा वाधिदै पाेखरा झर्दै थियाे । पाेखराकाे डेभिज फल्स याे समयमा कस्ताे देखिएला भन्ने उत्सुकता थियाे । त्याे उत्सुकता मेटाउन करीव साढे सात वजे हामी डेभिज फल्समा गयाै तर मन भने खल्लाे भयाे । अपैक्षाकृत झरना देख्न पाइएन तरपनि मन खुशि नै थियाे । त्यसपश्चात भने सिधै घरतर्फ लाग्याै ।करीव ११ वजे हामी हाम्राे वासस्थानमा सकुसल आइपुग्याै ।

यात्रा आफैमा राेमान्चित गराउने क्षण हाे । उत्सुकता थप हुदा त्याे थप मनाेरम हुदाेरहेछ। कुनै जिम्मेवारी विना गरिएकाे यात्रा त हाम्रा लागि अति सुन्दर थिए । यात्रामा जिवनका दुख शेयर गर्न पाइयाेस् र समयसमयमा मिठाे झगडा पनि यस्ताे हाेस् कि दुइपाइला अगाडी सार्दा त्यहि जाेक वनाेस् ।हामीलाइ थाहा थियाे समय अनुकूल थिएन तर पनि विना याेजना वनेकाे यात्रामा त्याे पिडा आउनैपाएन । कताकति पानीले गासेका सम्वन्धले झस्काइरहन्थ्याे । हामी त्यहिपारामा थियाै जुन पारामा हाम्रा यात्रा सुरु भएकाे थियाे ।लागेकाे थियाे थकावट हुनेछ माेटरसाइकलकाे यात्रा । अनुभूति नै भएन त्यस्ताे । गजवकाे यात्रालाइ मानसपटलमा सजाएर शव्दमार्फत चित्रित गर्न खाेजेकाे मात्रै हाे ।

२०८१ साल साउन १८ गते 

दमकडा घरवाट एकत्रित गरेकाे ।